Những nguyên tắc dạy con của phụ nữ Pháp

Những nguyên tắc dạy con của phụ nữ Pháp
Trẻ em Pháp luôn có thái độ chừng mực, ngoan ngoãn và biết suy nghĩ, hiếm khi trở nên nghịch ngợm hay kén chọn. Dưới đây là những nguyên tắc dạy con nổi tiếng của phụ nữ Pháp.

Những nguyên tắc dạy con của phụ nữ Pháp



1. Đi nhà trẻ khi còn rất nhỏ


Chưa đầy 10 tuần sau khi sinh, các bà mẹ ở Pháp đã phải trở lại làm việc. Nếu họ ở nhà lâu hơn, gánh nặng tài chính sẽ gây áp lực lớn. Theo luật, một người phụ nữ có thể chăm con hơn 10 tuần mà vẫn không lo bị đuổi việc hay mất việc. Hết thời kỳ thai sản, họ sẽ gửi con đến nhà trẻ. Từ khi còn rất nhỏ, trẻ đã được đặt trong môi trường toàn người mới, điều này giúp trẻ nhanh chóng thích nghi và trở nên độc lập trong cuộc sống.

2. Ngủ giường riêng


Ở Pháp, từ khi còn nhỏ trẻ đã được tập cho ngủ giường riêng, thậm chí trong phòng riêng. Nếu một đứa trẻ thức dậy vào ban đêm và bắt đầu khóc, người mẹ thường đợi vài giây xem có cần thiết xuất hiện hay không. Dần dần, trẻ sẽ quen với việc ngủ một mình.

3. Tự do trong hành động


Cha mẹ người Pháp cho con cái của họ tự do làm điều mình muốn trong phạm vi có thể tự xử lý. Rất hiếm khi bạn thấy họ nô đùa, chạy nhảy với con ở sân chơi, cũng không can thiệp nếu thấy hai đứa trẻ đang có xung đột mà để chúng tự giải quyết. Bí quyết của họ là đặt ranh giới giữa những trò đùa vô hại và hành vi xấu. Chỉ hành vi xấu mới bị trừng phạt, điều này giúp trẻ nhận thức sự khác biệt.

4. Ông bà không giúp nuôi dạy cháu


Ông bà chỉ đóng vai trò hỗ trợ phần nào trong việc nuôi dạy trẻ. Khi cả gia đình tụ tập vào cuối tuần hoặc ngày lễ, bạn sẽ thấy người già thường ngồi nhâm nhi tách cà phê hoặc ly rượu vang hơn là chạy theo chăm sóc các cháu.

5. Không có thực phẩm dành cho trẻ em


Ăn uống là phần thiết yếu trong cuộc sống của người Pháp. Giờ nghỉ ngơi sau bữa trưa có thể kéo dài hai tiếng. Gia đình Pháp ăn cơm cùng nhau ít nhất một lần mỗi ngày, trong đó trẻ con và người lớn ăn những món giống hệt nhau bởi ở đất nước này không có khái niệm "đồ ăn cho trẻ em". Trẻ không bị ép ăn những món chúng không thích, nhưng phải thử để biết mùi vị.

6. Khuyến khích các hành vi tốt


Những đứa trẻ Pháp hiểu tầm quan trọng của các hành vi tốt. Chúng chào hỏi khách khứa và hàng xóm, giữ bình tĩnh khi xếp hàng và nhường chỗ cho người già trên xe buýt. Từ khi còn rất nhỏ, trẻ đã học được 4 cụm từ quan trọng: "cảm ơn", "chúc một ngày tốt lành", "rất vui khi gặp bạn" và "tạm biệt".

7. Kỹ năng giáo dục tại nhà


Hầu hết trẻ em Pháp chưa biết đọc ở tuổi lên 5 nhưng cha mẹ rất thoải mái với điều đó. Thời thơ ấu là khoảng thời gian tuyệt vời để trẻ học cách ước mơ, khám phá thế giới, học cách cư xử lịch sự và có trách nhiệm. Cho đến năm 6 tuổi, chúng học đọc và làm phép tính.

8. Chủ nhật là ngày của gia đình


Chủ nhật là thời gian tốt nhất để đi dã ngoại tại công viên, mở tiệc nướng hoặc đạp xe dạo chơi. Người Pháp thường chuẩn bị trước kế hoạch cho ngày chủ nhật.

9. Trẻ được phát tiền tiêu vặt


Khi đi mua sắm, những đứa trẻ Pháp thường giữ bình tĩnh và không làm ầm ĩ nếu bố mẹ từ chối mua những chiếc kẹo hấp dẫn. Lý do là bởi chúng bắt đầu nhận tiền tiêu vặt từ 7 tuổi và được phép sử dụng theo ý muốn. Khoản tiền tiêu vặt hàng tháng thường phù hợp với từng độ tuổi.

Nên hay không: Dạy chữ cho trẻ trước khi vào lớp 1

Nên hay không: Dạy chữ cho trẻ trước khi vào lớp 1
Chuyện dạy chữ cho trẻ tiền tiểu học hiện nay cũng như bề nổi của tảng băng chìm, cần một định hướng giáo dục rõ ràng và phù hợp, sự chung tay của các cấp, niềm tin và sự nỗ lực cả từ phía gia đình, nhà trường và xã hội, để có thể đạt được hiệu quả lâu dài.

Những ngày qua, câu chuyện học đọc, học viết trước khi vào lớp 1 được bàn luận rất nhiều trên các báo chí, diễn đàn ở Việt Nam:

Thày cô than khổ vì chương trình rất nặng, “cháu nào thông minh còn khó bắt kịp, huống chi các cháu khác; sĩ số lớp đông, thời lượng tiết dạy có hạn nếu không được làm quen mặt chữ, nét chữ trước trẻ sẽ vô cùng bỡ ngỡ”.

Phụ huynh lo lắng con không theo kịp các bạn trên lớp nên dù muốn hay không cũng vì sốt ruột mà cho con tham gia các lớp học đọc, học viết, học toán trước khi thực sự vào lớp 1.

Trẻ em khi bị buộc phải tham gia các lớp học thêm kéo dài tới 2 giờ mỗi buổi, bị chê khi đọc không được, khi viết còn xấu, bị đề nghị ngồi yên,... thì rất dễ chán học, sợ hãi ngay trước khi bước chân vào tiểu học.

Chúng tôi nghĩ rằng khi mà mỗi đối tượng người trong cuộc đều cảm thấy khó khăn trước một hoàn cảnh, thực trạng thì có lẽ cần cùng nhau bình tĩnh, lần tìm tận gốc vấn đề, suy xét dựa vào các bằng chứng khoa học, học hỏi những mô hình thành công, tránh đổ lỗi hay liên đới trách nhiệm cho đối tượng khác.

Kỳ thực, nếu như hai người cầm sợi dây chun căng ra, khi sợi dây chun đứt, ai cũng thấy mình đang bị đau, thậm chí còn nghĩ mình là người bị đau duy nhất và rơi vào cái vòng luẩn quẩn của sự đổ lỗi, quy trách nhiệm cho đối tượng cũng đang đau như mình. Có lẽ chỉ bằng cách điều hoà, chia sẻ, thông cảm, hỗ trợ nhau thì mỗi đối tượng sẽ đều có thể hưởng lợi, sợi dây chun đàn hồi vừa phải sẽ có thể hỗ trợ các bên.

Về tình huống của trẻ tiền tiểu học ở đây, chúng tôi đang cảm nhận vấn đề là “độ sẵn sàng gia nhập môi trường tiểu học của trẻ”, chứ hình như cũng không hẳn là một khó khăn duy nhất khoanh vùng lại ở việc “cần học đọc trước khi vào lớp 1”.

Bởi lẽ, nếu lý do được thầy cô nêu ra là “chương trình rất nặng”, thì cần phải thay đổi chương trình, chứ không thể giải quyết bằng cách học trước. Trẻ lớp 1 học trước, lên những bậc tiếp theo chương trình cũng vẫn ngày một nặng hơn nữa.

Giải quyết theo cách học trước còn gây ra nhiều hậu quả: trẻ biết rồi lơ là trong giờ học chính; thầy cô đối mặt với sự chênh lệch năng lực ngày càng lớn của người học, nguy hại hơn là sự mất niềm tin về vai trò giáo dục của nhà trường từ phụ huynh; phụ huynh cũng hoang mang vì phải loay hoay giữa các nguồn thông tin và các cách tiếp cận thế nào là chuẩn để hỗ trợ con em mình bên ngoài nhà trường, trong khi vẫn tiếp tục cho con theo học ở trường.

Nên hay không: Dạy chữ cho trẻ trước khi vào lớp 1



Thử ngẫm nghĩ trường hợp của hai trẻ 5 tuổi


Một trẻ từ bé đã được bố mẹ tôn trọng như một cá thể độc lập, có những suy nghĩ riêng, lựa chọn riêng và đang không ngừng học hỏi để mỗi ngày lại thêm hoàn thiện hơn. Vai trò của bố mẹ là tin tưởng trẻ và hỗ trợ quá trình này để trẻ có thể dần biết tự phục vụ bản thân và hoà nhập tốt hơn với gia đình, tập thể.

Trẻ được hướng dẫn để biết tự phục vụ những nhu cầu vệ sinh, ăn uống của mình, tự quyết định mặc bao nhiêu áo để thấy thoải mái với thời tiết,... Ngoài giờ học mẫu giáo, trẻ được bố mẹ dành thêm thời gian để cùng chuyện trò, đọc sách, làm việc nhà, vận động,... với nguyên tắc mọi hoạt động đều là trò chơi, nghĩa là chỉ duy trì khi trẻ còn thấy hứng thú. Theo đà ấy thì việc tiếp cận đọc viết chữ cũng có thể từ từ đến với trẻ qua các trang truyện cùng đọc với mẹ mỗi tối, qua các trò chơi đố từ,...

Một trẻ lại được bố mẹ luôn coi là còn bé bỏng, không thể tự suy nghĩ và ra quyết định. Trẻ được chăm sóc kỹ lưỡng, nếu không muốn ăn sẽ có người xúc chứ không thể bỏ bữa, trời lạnh được mặc thêm áo ấm. Ngoài giờ học mẫu giáo, trẻ được cô bảo mẫu chăm vì bố mẹ tan làm muộn, trẻ được mua những đồ chơi, đồ dùng đắt tiền. Trẻ cũng được bố mẹ dẫn đến những lớp dạy chữ, tiếng anh, nghệ thuật, thể thao, ...

Theo các bạn trong tình huống trên, bé nào được bồi dưỡng tình cảm tốt? bé nào được bồi dưỡng kỹ năng tốt? bé nào được tiếp cận những phương pháp phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi hơn? Và như vậy, sự sẵn sàng tâm thế của mỗi bé cho những biến chuyển trong cuộc sống, cho các bậc học mới có giống nhau không?

Chúng tôi biết và hiểu việc nuôi dạy trẻ là một công việc rất khó đòi hỏi cả sự hiểu biết và lòng kiên nhẫn. Mỗi bé là một cá thể với những nét tính cách và nhu cầu khác nhau. Ở bước đầu tiên với trẻ tiền tiểu học, chúng tôi có một vài suy nghĩ như sau:

Giúp đỡ trẻ sẵn sàng với môi trường tiểu học


Có rất nhiều cách hỗ trợ để trẻ có thể phát triển toàn diện thể lực, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, ngôn ngữ,... Việc hỗ trợ này nên bắt đầu ngay từ thưở lọt lòng, từ mọi hoạt động trong cuộc sống.

Lúc chuẩn bị vào lớp 1, phụ huynh chỉ rà soát lại để bồi dưỡng thêm cho con một vài kỹ năng hay thói quen còn thiếu. Nguyên tắc mấu chốt khi giáo dục trẻ là phụ huynh và nhà trường cần cảm nhận, suy nghĩ kỹ càng, hành động không quá nhiều nhưng rất thận trọng.

Mỗi bậc phụ huynh đều nên quan sát thật kỹ con em mình, đánh giá phân loại những nhu cầu liên tục phát sinh của trẻ để biết hỗ trợ khi thực sự cần thiết. Nếu trẻ có tham gia các lớp ngoại khoá, phụ huynh nên chăng quan sát, đánh giá xem trẻ có đang hứng thú không, có tự nguyện tham gia không, trẻ có đang tiến bộ ở một số nhóm năng lực cần thiết hay không, rồi từ đó cân nhắc, quyết định phù hợp.

Riêng với kỹ năng đọc, chúng tôi nhìn nhận: Đọc viết không phải là một tập hợp các kỹ năng tách rời; thay vào đó, nó là một công cụ đa chiều để ứng xử với thế giới. Khi thế giới thay đổi, thì công cụ này cũng cần được sửa đổi (Tompkins 2015).

Quan niệm của gia đình, nhà trường và xã hội Việt Nam về dạy đọc viết hiện nay đã tương đồng với xu hướng hội nhập thế giới hay chưa? Ở Việt Nam, theo đề xuất của chương trình giáo dục tổng thể mới năm 2017, số tiết học môn ngữ văn cho trẻ lớp 1 là 420H, con số này giảm dần và đến lớp 6 thì còn la 140H.

Trong khi đó ở Úc, số giờ học môn ngữ văn của trẻ từ lớp 1 đến lớp 6 không thay đổi (350H/năm). Học để biết cách đọc chỉ cần một khoảng thời gian nhất định từ 1 học kỳ đến 1 năm học, và luyện tập thêm những năm sau để thực sự thành thục.

Thế nhưng, để có được vốn từ vựng dồi dào, thói quen đọc, tình yêu với đọc, văn hoá đọc, chiến lược đọc và cả những kỹ năng đọc lướt, đọc sâu, đọc phản biện, đọc kết hợp với viết,... quan trọng vô cùng vì đó là những bước xây dựng một người học tự chủ, học suốt đời, học để làm việc, để chung sống, thì cách dạy của chúng ta đã thực sự phù hợp chưa? Và việc học viết hiện nay có đang đồng hành tương xứng cùng việc học đọc? Việc phụ huynh đang cho trẻ theo các lớp học thêm dạy đọc viết có khiến tình yêu và sự hứng thú đối với việc đọc của trẻ tăng lên để hỗ trợ cho hành trình học tập còn dài của con trẻ hay không?

Phải chăng, chuyện dạy chữ cho trẻ tiền tiểu học hiện nay cũng như bề nổi của tảng băng chìm, cần một định hướng giáo dục rõ ràng và phù hợp, sự chung tay của các cấp, niềm tin và sự nỗ lực cả từ phía gia đình, nhà trường và xã hội, để có thể đạt được hiệu quả lâu dài.

Thay đổi cách tổ chức cho phù hợp với điều kiện thực tế


Cái gì không phù hợp thì nên điều chỉnh. Nếu giáo viên có đủ cơ sở lập luận và dẫn chứng cho thấy rằng cách tiếp cận đó, chương trình đó, thời lượng đó không phù hợp với diễn biến tâm sinh lý của trẻ, thì nên từng bước trao đổi với đồng nghiệp, với nhà trường, rồi những diễn đàn, hội thảo cấp cao hơn trong ngành để quyết tâm thay đổi những gì chưa hợp lý, đề xuất thí điểm những sáng kiến có thể thay đổi tình hình. Ví dụ như không nhất thiết phải cho trẻ kết thúc bậc mầm non cùng bước vào lớp 1 vào cùng một ngày với một lễ khai giảng rầm rộ.

Ở New Zealand, từ sinh nhật 5 tuổi là trẻ có thể chuyển sang học trường tiểu học, và muộn nhất là 6 tuổi mọi trẻ đều phải vào lớp 1. Phụ huynh chính là người quyết định thời điểm cho trẻ gia nhập trường tiểu học, và ở trường tiểu học có các lớp tiền tiểu học (preschool) để giúp trẻ dần làm quen, là bước đệm giữa môi trường mầm non và tiểu học, để tránh những thay đổi quá đột ngột khiến trẻ cảm thấy khó khăn. Thầy cô cũng có thể tiếp nhận từng trẻ mới vào để có nhiều điều kiện và cơ hội đồng hành, theo sát, truyền cảm hứng cho trẻ ở bậc học chính thức đầu đời.

Thậm chí nếu lớp học tại một số cơ sở quá đông, chúng ta cũng có thể nghĩ đến việc cho sinh viên sư phạm mầm non cùng vào cuộc, ít nhất là tại một số thời điểm. Ở các nước phát triển, việc thực tập của giáo sinh sư phạm không gói gọn trong vài tuần mà họ có thể đồng hành cùng lớp tiểu học trong nhiều tháng.

Ngay cả ở những nước phát triển cũng có nhiều trường hợp lớp đông trên 70 học sinh nhưng họ đã chia thành nhiều nhóm nhỏ hơn trong lớp với nhiều giáo viên hơn. Có nhiều nơi còn tổ chức cho lớp 1 học cùng lớp 2,... Nếu quyết tâm, chúng ta cũng có thể tổ chức tốt để giáo viên không bị quá tải, sinh viên lại có cơ hội học hỏi hiệu quả trong môi trường làm việc thực tế.

Sự phối hợp của gia đình, nhà trường và xã hội


Giáo dục trẻ chỉ có thể thành công với sự chung tay, đồng lòng của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Bố mẹ là người đã theo sát, hiểu rõ tính cách và nhu cầu của con em mình, sẽ có thể cảm nhận được mức độ sẵn sàng và mức độ phát triển mỗi năng lực của trẻ khi bắt đầu tham gia bậc tiểu học. Sự đồng hành, quan tâm đúng cách của phụ huynh sẽ giúp nhà trường hỗ trợ trẻ tốt hơn.

Nhà trường nên soạn thảo những hướng dẫn cụ thể cho phụ huynh để cùng hỗ trợ trẻ tốt nhất, ví dụ như các phiếu gợi ý những gì bố mẹ nên làm cùng con ở nhà trong giai đoạn đầu tiên nhập học, hay ở mỗi giai đoạn tiếp theo, sự trao đổi xây dựng thường xuyên giữa gia đình và nhà trường, việc dự giờ của phụ huynh để nắm bắt chắc chắn hơn về cách tiếp cận trong nhà trường,...

Xã hội nhìn nhận các sự việc với con mắt cảm thông hơn, sẵn sàng hỗ trợ, đồng hành cùng nhà trường và đội ngũ giáo viên; đề xuất các giải pháp mới áp dụng được trong bối cảnh, điều kiện thực tế; ghi nhận những nỗ lực, những thành quả đã đạt được và chung tay chung sức,...

Nuôi dạy trẻ là cả một hành trình dài. Nguyên tắc giáo dục vẫn được các nước phát triển áp dụng là họ quan tâm tới cảm nhận của trẻ, mấu chốt quan trọng nhất là trẻ thấy thoải mái tiếp cận việc học và từ đó yêu thích việc học. Với xuất phát điểm đó, chúng ta sẽ luôn đặt câu hỏi tiếp cận ra sao để trẻ thích, để trẻ hào hứng đón nhận.

Từ đó sẽ có câu trả lời cho rất nhiều việc như có giữ lễ khai giảng cho trẻ vào lớp 1 hay không? Có nên đề nghị trẻ dùng tay phải để viết hay không? Có nên ... Như vậy có lẽ chúng ta cũng không cần bàn đến chuyện học chữ trước hay sau khi vào lớp 1 nữa vì mỗi trẻ có độ sẵn sàng khác nhau mà bố mẹ trước hết là người nắm bắt rõ nhất, để đồng hành tốt nhất với nhà trường giúp con em mình tiến bộ mỗi ngày.

9 Việc cha mẹ không nên làm với trẻ nhỏ

9 Việc cha mẹ không nên làm với trẻ nhỏ
Chúng ta thường muốn cho con những gì tốt nhất, dành cho con những gì mà tuổi thơ chúng ta không có. Nhưng đôi khi cha mẹ đi quá xa trong cách thể hiện tình cảm của mình.

Để đảm bảo rằng tình yêu thương của mình luôn mang đến cho con những điều tốt nhất, bạn hãy nhớ tránh những việc dưới đây:

9 Việc cha mẹ không nên làm với trẻ nhỏ



1. Khiến bọn trẻ thấy như chúng là vua


Điều quan trọng là làm cho trẻ em của bạn cảm thấy mình là người đặc biệt, nhưng nếu bạn làm mất uy quyền của mình trước con sẽ dẫn đến những hậu quả tiêu cực. Khẳng định uy quyền của bạn đồng nghĩa với việc thiết lập biên giới, ranh giới và hạn chế khi bạn khen ngợi chúng.

2. Cho con quá nhiều tiền


Tiền là một công cụ chứ không phải vật trang trí. Bạn càng giúp con hiểu điều này sớm bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Mặc dù chúng ta đang sống trong thời đại thừa mứa và nhiều lựa chọn, cha mẹ vẫn phải là người quản lý tiền bạc. Cho con quá nhiều tiền và mua đồ đắt tiền cho con từ khi còn bé sẽ khiến con không hiểu về giá trị của tiền bạc và kết quả là bọn trẻ sẽ không biết mang ơn bất kỳ điều gì.

3. Không cho con làm việc


Công việc là điều cần thiết trong cuộc sống. Người lớn có trách nhiệm phải làm việc để kiếm sống. Hiểu được điều này sẽ giúp ích cho con rất nhiều khi trưởng thành. Bạn có thể muốn bảo vệ con khỏi bất cứ điều gì làm mất thời gian học hành của con nhưng dạy cho chúng những bài học quan trọng về công việc sẽ có tác dụng rất lớn. Đặt ra các kỳ vọng cho con khi chúng bắt đầu thi đại học. Hãy để con tự hào khi kiếm được những đồng tiền đầu tiên.

4. Khuyến khích con không cho đi


Một trong những bài học quan trọng nhất bố mẹ có thể dạy con là biết cách trả lại. Đó là dòng chảy của cuộc sống: bạn nhận và bạn cho đi. Hãy khuyến khích con đến với các hoạt động thiện nguyện để dạy con biết cách cho đi.

5. Không yêu cầu con phải tỏ ra biết ơn


Bạn có thể thấy con mình xứng đáng với mọi thứ chúng có và không nợ ai điều gì. Nhưng từ “cảm ơn” sẽ khiến con hiểu được tầm quan trong của mọi thứ mà con nhận được.

6. Hành động như một đứa trẻ hư hỏng trước mặt con


Cha mẹ có nghĩa vụ phải gương mẫu. Con bạn nên nhìn thấy bạn là một người có trách nhiệm, trung thực và luôn hoàn thành nhiệm vụ. Bạn nên tránh phàn nàn và than vãn về mọi thứ trước mặt con cái.

7. Không thiết lập ranh giới


Trẻ em luôn muốn được nuông chiều và hư hỏng. Nhiệm vụ của cha mẹ là không được để điều này xảy ra. Thay vào đó, bạn có nghĩa vụ phải đảm bảo chúng lớn lên ngoan ngoãn và đáng yêu. Để làm được điều này, cha mẹ cần hạn chế và thiết lập các ranh giới được phép của trẻ nếu không chúng sẽ trở nên thô lỗ và thiếu tôn trọng người xung quanh.

8. Mua đồ chơi vì những lý do không xứng đáng


Nếu con bạn kêu chán với những món đồ chơi cũ và bạn mua cho chúng những mon đồ mới để khỏi phải nghe những lời mè nheo, bạn đã tặng chúng một món quà lý do sai lầm. Quà tặng chỉ đưa ra nếu chúng xứng đáng với điều đó và khi chúng chứng tỏ được rằng chúng đủ trách nhiệm để quản lý món đồ đó.

9. Không bắt con chịu trách nhiệm


Con bạn nên chịu trách nhiệm cho những hành động của mình. Con sẽ mắc sai lầm nhưng nếu bạn cố gắng giữ con khỏi các sai lầm bạn sẽ không thể dạy con tầm quan trọng của việc học từ những sai lầm đó.

Tâm lý trẻ em: Hồi nhỏ chúng ta thích gì?

Tâm lý trẻ em: Hồi nhỏ chúng ta thích gì?
Có những điều ta từng rất yêu thích khi còn là một đứa trẻ nhưng lại quên mất lúc đã là người lớn. Nhớ lại một chút sẽ giúp bạn hiểu các con của mình hơn.

Tâm lý trẻ em: Hồi nhỏ chúng ta thích gì?

Thích ngày sinh nhật của mình


Khi còn là con nít, bạn luôn cảm thấy háo hức mỗi lần đến ngày sinh nhật và muốn thông báo cho cả thế giới biết về ngày đặc biệt của mình. Đó là vì những đứa trẻ luôn biết đòi hỏi tình yêu và yêu sự chú ý. Chúng cũng thích ăn bánh kẹo, nhận quà và được vây quanh bởi những người yêu thương chúng.

Sống chân thật


Những đứa trẻ có thể dễ dàng làm người lớn "bị sốc" khi nói điều "quá chân thật". Nguyên nhân là vì chúng không ngần ngại thể hiện bản thân, được dạy phải trung thực đồng thời thường chỉ nói đúng những gì mình nghĩ và cảm nhận.

Luôn cần bạn bè


Nếu trưởng thành dạy cho người lớn bài học dựa vào chính mình thì trong thế giới trẻ thơ, những đứa trẻ luôn thích thú với việc được ở bên bạn bè. Chúng muốn có người để cùng chơi trong giờ giải lao, được mời dự sinh nhật của bạn cùng lớp, muốn được thật nhiều người yêu quý.

Thích bắt chước người lớn


Trẻ con không chỉ học từ trường lớp mà còn học từ ngôn từ, ứng xử của người lớn. Khi cha mẹ cãi vã, thể hiện sự nóng giận, nói những từ không đẹp thì trẻ đều có thể ghi nhớ trong lòng và áp dụng về sau.

Dám ước mơ lớn


Người lớn thường đặt trách nhiệm và hiện thực lên trước ước mơ còn trẻ em thì lại hay mơ mộng và dám mơ lớn. Chúng không chỉ muốn trở thành một giáo viên, một bác sĩ mà còn muốn leo lên đỉnh Everest, bảo vệ Trái Đất, gặp gỡ người ngoài hành tinh...Chính những giấc mơ đó đã tạo ra phép nhiệm màu cho tuổi thơ và khiến trẻ em biết hy vọng vào tương lai.

Được yêu thương khi còn nhỏ, trẻ sẽ thông minh hơn

Được yêu thương khi còn nhỏ, trẻ sẽ thông minh hơn
Một nghiên cứu mới đây đã khẳng định tình yêu có vai trò quan trọng trong quá trình nuôi dạy trẻ và trẻ em được cha mẹ quan tâm chăm sóc khi còn ít tuổi sẽ có não bộ phát triển hơn.

Giáo sư Joan L. Luby thuộc khoa tâm thần học đại học Washington, St. Louis đã chứng minh tình yêu của cha mẹ là chìa khóa để trẻ hạnh phúc và thông minh hơn. Cụ thể, Joan đã tiến hành quét não của nhiều trẻ em từ mẫu giáo đến khi trưởng thành và phát hiện những bé được phụ huynh quan tâm, chăm sóc lúc còn nhỏ có tốc độ tăng trưởng vùng hồi hải mã cao hơn. Đây là một phần của não trước, có liên quan mật thiết tới hoạt động học tập, trí nhớ và điều tiết cảm xúc.

Được yêu thương khi còn nhỏ, trẻ sẽ thông minh hơn


“Nghiên cứu này cho thấy khi còn nhỏ, não trẻ rất nhạy cảm và sự hỗ trợ của cha mẹ sẽ có ảnh hưởng lớn tới phát triển sau này của con. Mối quan hệ với những người trong gia đình cũng tác động nhiều tới giai đoạn trẻ học tiểu học và hình thành nhân cách sau này”, giáo sư Joan chia sẻ.

Bác sĩ của trường đại học Washington còn tiết lộ trong thời kì trẻ đang cố gắng nhận thức về thế giới, phụ huynh hãy giao cho trẻ những nhiệm vụ nho nhỏ, có độ thử thách một chút rồi cho chúng phần thưởng hấp dẫn. Dần dần cha mẹ có thể dạy trẻ tự chăm sóc bản thân và làm nhiều việc khác nữa.

Các nhiệm vụ sẽ kích thích suy nghĩ và đòi hỏi con phải hành động nên có ích cho sự phát triển của trẻ. Những gia đình áp dụng phương pháp này cũng có con cái tự lập và thông minh hơn hẳn là những nhà mà cha mẹ làm mọi việc hộ con hoặc để cho con tự tìm hiểu.

Như vậy, trẻ có thông minh và lớn lên khỏe mạnh hay không phụ thuộc phần lớn vào sự dạy dỗ, chăm sóc của cha mẹ. Các bậc phụ huynh chú trọng việc dạy con, quan tâm, dành cho con đầy đủ sự yêu thương cũng sẽ kích thích được trí não của con phát triển.

Sáu bí quyết để nuôi dạy trẻ thông minh và thành công

Sáu bí quyết để nuôi dạy trẻ thông minh và thành công
Mong muốn chung của các bậc cha mẹ là muốn con mình trở nên thông minh. Nhưng có lẽ không ai tìm được một công thức thật sự hiệu quả để đào tạo được một người trưởng thành thông minh và thành công.

Theo hai nhà tâm lý học Kathy Hirsh- Pasek và Toberta Golinkoff , là đồng tác giả của cuốn sách vừa xuất bản có tựa đề “Trở nên thông minh: Khoa học có thể giúp gì cho việc nuôi dạy những đứa trẻ thành công”, nếu chỉ dạy trẻ bằng cách ghi nhớ, học thuộc sẽ không hiệu quả trong một thế giới đang luôn thay đổi bởi thông tin, sự phát triển và khoa học kỹ thuật.

Để có thể thành công trong công việc và cuộc sống sau này, trẻ cần có những kỹ năng phù hợp. Dựa trên những kinh nghiệm làm việc trực tiếp với trẻ em và số liệu thu thập được sau nhiều năm nghiên cứu về sự phát triển của trẻ, trong đó đặc biệt quan tâm đến việc làm thế nào để trẻ trở nên thành công không chỉ trong việc học tập mà còn trong nhân cách, hai chuyên gia này cho rằng “chúng ta cần thay đổi toàn bộ khái niệm về sự thành công trong trường học và ở ngoài trường học”.

Sáu bí quyết để nuôi dạy trẻ thông minh và thành công


Từ quan điểm đó, các chuyên gia đã xây dựng nên sáu qui tắc để hình thành những kỹ năng cần thiết giúp trẻ phát triển như mong muốn và đạt thành công trong tương lai mà các bậc cha mẹ và nhà trường cần sử dụng trong quá trình giáo dục trẻ ở thế kỷ 21 này.

1- Sự cộng tác phải được khuyến khích trẻ thực hiện từ rất sớm: Theo Hirsh- Pasek, nhà tâm lý học chuyên nghiên cứu về sự phát triển của trẻ em, “Sự cộng tác là tất cả”. Trẻ cần phải học để hiểu và làm việc cùng với những người khác. Đó là bước đi đầu tiên tới thành công. “Tất cả những gì chúng làm, ở trong lớp học hay ở nhà, đều phải được xây dựng trên nguyên tắc nền tảng này”- bà chia sẻ- “Không ai có thể một mình chơi được cả buổi hòa nhạc giao hưởng”.

2- Đề cao những kỹ năng giao tiếp: bao gồm cả nói, viết, đọc và nghệ thuật lắng nghe. Những kỹ năng này là thiết yếu đối với việc học tập và phát triển sự hiểu biết ở tất cả các lĩnh vực.

3- Nếu rèn luyện được những kỹ năng giao tiếp này, con bạn có thể nắm bắt được các nội dung học tập từ khoa học đến toán học hay nghệ thuật dễ dàng hơn. Với kỹ năng giao tiếp tốt- theo nhà tâm lý học Hirsh- Pasek- trẻ có thể sử dụng những kỹ năng ngôn ngữ này để học nội dung kiến thức của tất cả các lĩnh vực bao gồm khoa học, toán học, nghệ thuật và nhiều hơn nữa. Nhiều học sinh sẽ phải cố gắng rất nhiều ở những môn học này nếu như các em ngay từ đầu đã không được học cách làm thế nào để cộng tác (làm việc nhóm) và giao tiếp hiệu quả.

4- Giúp trẻ đào sâu suy nghĩ về những gì chúng đang học: Suy nghĩ đa chiều- theo các chuyên gia- có tác dụng phát huy hiệu quả vào thời điểm trẻ phải nắm bắt được hiệu ứng của những nội dung kiến thức, kỹ năng giải quyết vấn đề và phân tích những gì chúng được học. “Khi đứa trẻ biết được là Columbus đã tìm ra châu Mỹ, nhưng sau đó chúng lại biết thêm rằng những thổ dân vốn dĩ đã sinh sống tại đó. Đó chính là thời điểm con bạn đã bắt đầu suy nghĩ một cách đa chiều”- Golinkoff dẫn chứng.

5- Khuyến khích khả năng suy nghĩ sáng tạo, giúp trẻ phát triển năng lực suy nghĩ logic và tìm ra những ý tưởng mới. Đây là một kỹ năng nâng cao và là một kỹ năng cần được phát triển một cách chắc chắn dựa trên những kỹ năng kể trên. Khi một đứa trẻ có khả năng suy nghĩ đa chiều, chúng có thể phát triển năng lực suy nghĩ logic, ý tưởng và phát minh. “Khả năng sáng tạo đòi hỏi phải có hiểu biết sâu sắc”- Hirsh- Pasek giải thích.

6- Hình thành sự tự tin, từ đó trẻ có thể sẵn sàng đương đầu với thách thức: Trẻ cần phải có sự tự tin để đối đầu với các thử thách một cách an toàn- các chuyên gia phân tích – vốn là kỹ năng ngày càng khó đạt được trong môi trường trường học hiện đại đang ngày càng trở nên “bao bọc” trẻ em.

Sự an toàn là tốt, nhưng trẻ em cũng cần phát triển đầy đủ sự tự tin để khám phá, đánh giá rủi ro và thách thức bản thân mình. Nếu các bậc cha mẹ không nuôi dạy con không ngai đối mặt với rủi ro, thách thức, chúng sẽ không đạt được thành công- các chuyên gia khẳng định.

Nhưng hai chuyên gia này cũng lưu ý: Những lời khuyên này có thể hữu ích nhưng không bảo đảm là sẽ trở thành bí quyết thành công cho tất cả mọi trường hợp.

9 Thói quen xấu cần bỏ ngay khi dạy con

9 Thói quen xấu cần bỏ ngay khi dạy con
Hãy nhận đi: Bạn cũng mắc phải những lỗi này. Thực ra đó là chuyện thường tình, vì nhiều người khác cũng vậy. Nhưng nếu muốn cải thiện thực sự mối quan hệ giữa bạn với bọn trẻ, đã đến lúc bạn phải thay đổi.

9 Thói quen xấu cần bỏ ngay khi dạy con



1. Phán xét các ông bố bà mẹ khác


Sai lầm này với ai thì cũng rất khó sửa. Chúng ta dễ dàng chỉ trích những người mẹ quát mắng con cái ầm ĩ ở quầy thanh toán siêu thị, hay bĩu môi trước một ông bố cho con thức khuya quá 11h. Nhưng thay vì tập trung năng lượng vào việc mắng mỏ cái sai, hãy dành nhiều thời gian hơn để nói về những gì ta đã làm đúng.

2. Tự dè bỉu mình


Có lần nào bạn tự trách mình bằng những ngôn từ không lấy gì làm dễ nghe cho lắm? “Trời, mình ngu quá!” là một thí dụ. Ai cũng có những lúc sai lầm nhưng hãy cân nhắc khi bạn tự mắng mỏ, trách móc mình quá tiêu cực, nhất là khi bọn trẻ đang ở gần đó và có thể nghe được. Trẻ con luôn hướng tới người lớn để cảm nhận sự an toàn, thoải mái. Chúng sẽ cảm thấy ra sao nếu biết bố hoặc mẹ chúng cảm thấy tự ti về mình dù chỉ là trong một tích tắc? Và nếu như chúng phải nghe những lời tự ti đó một cách thường xuyên, đừng bất ngờ nếu bạn thấy chúng cũng bắt đầu nói những lời tương tự về bản thân. Bài học rút ra ở đây là: Hãy trân trọng bản thân mình.

3. Không dành thời gian và không gian riêng cho gia đình


Lần cuối cùng bạn đi nghỉ mà không kè kè điện thoại bên mình hoặc cắm mặt vào chiếc máy tính bảng là khi nào? Cảnh tượng một gia đình vào nhà hàng nhưng cả bố lẫn mẹ đều dán mắt vào màn hình điện thoại và không ai nói với ai câu nào có quen thuộc với bạn hay không? Công nghệ hiện đại đã khiến chúng ta quá mắc nghiện, các bậc phụ huynh tỏ ra bận rộn hơn bao giờ hết nhưng thử hỏi tất cả những thao tác chạm, quệt, vuốt đó có giúp cải thiện mối quan hệ giữa bạn với lũ trẻ hay không? Hãy thử cách ly các thiết bị công nghệ một lúc lâu. Có thể đặt ra những quy tắc như không dùng điện thoại hoặc tablet sau 7h tối. Hãy trò chuyện với con nhiều hơn. Chơi cờ cùng con. Đi dạo cả nhà. Bạn sẽ bất ngờ với kết quả: Tâm trạng tốt hơn, kết nối với lũ trẻ nhiều hơn.

4. Giận cá chém thớt


Dù đó là chồng cũ/vợ cũ, họ hàng, bố mẹ chồng/vợ hay giáo viên của bọn trẻ, chắc chắn trong cuộc sống sẽ có lúc bạn phát điên vì những người đó. Nhưng hãy nhớ: chỉ thể hiện cảm xúc khi không có mặt lũ trẻ ở đấy. Chúng không cần phải nghe những điều tồi tệ về một người mà chúng yêu quý. Hãy giữ cho câu chuyện chỉ giới hạn giữa người lớn với nhau mà thôi.

5. Cố kiểm soát mọi chuyện


Chúng ta không bao giờ muốn nhìn thấy trẻ vấp ngã, tổn thương hay thất vọng. Nhưng cuộc sống là thế. Bạn không thể kiểm soát từng hành động nhỏ của trẻ, bởi chỉ có làm thử và trải nghiệm mới giúp trẻ trưởng thành. Hơn nữa, kiểm soát quá đà cũng khiến cho trẻ có xu hướng nổi loạn nhiều hơn. Hãy để cho trẻ có không gian để phạm sai lầm. Hãy cho chúng cơ hội rút ra bài học từ chính trải nghiệm sống. Điều đó về lâu dài sẽ tốt hơn cho chúng.

6. Chụp ảnh mọi thứ


Hãy chụp ít ảnh hơn. Xin đừng hiểu lầm. Chúng tôi không cố khuyên bạn vứt máy ảnh ở nhà vào dịp sinh nhật con, lễ tốt nghiệp hay kỳ nghỉ gia đình. Tất nhiên, bạn muốn lưu giữ những khoảnh khắc đặc biệt. Nhưng đôi khi, chỉ đôi khi thôi, hãy tạm quên đi chiếc máy ảnh để thực sự đắm mình vào những khoảnh khắc như vậy.

7. Dễ tính quá mức


Thật dễ dàng khi bỏ vài đồng cho bọn trẻ mua một cây kem/món đồ chơi/ ứng dụng và khiến chúng thỏa mãn. Nhưng đừng làm việc đó mỗi ngày, đừng chiều lòng trẻ quá đà, bằng không lũ trẻ sẽ không biết cách chấp nhận câu từ chối từ bạn. Hãy đặt ra những giới hạn để trẻ tuân thủ.

8. Giả vờ như mình đang có một khoảng thời gian tuyệt vời


Bạn và lũ trẻ cùng xem phim. Nhưng sau vài cảnh đầu tiên, bạn bắt đầu rút điện thoại ra, check email/gửi tin nhắn hoặc lướt Facebook. Bạn có thể chụp một bức ảnh ghi lại cảnh lũ trẻ đang say sưa xem phim rồi post lên Facebook với lời chú thích: “Khoảnh khắc ấm cúng”. Nghe quen chứ? Đúng, có vẻ như tất cả chúng ta đều đã trải qua khoảnh khắc như vậy. Nhưng sự thật là bạn không hề gắn bó với hoạt động đó chút nào và bọn trẻ có thể cảm nhận được điều đó. Chúng có thể sẽ hỏi bạn: “Bố mẹ, sao bố mẹ không xem?”. Chúng đủ nhạy cảm để biết là bạn đang không có cùng mối quan tâm với chúng.

9. Không nói “Mẹ/Bố yêu con”


“Mẹ/Bố yêu con”, một câu nói đơn giản chỉ gồm 3 từ nhưng lại bị các bậc phụ huynh tiết kiệm đến khó tin. Họ không biết rằng, với con trẻ, cảm giác biết mình được yêu thương là một món quà vô giá. Bạn có thể cho chúng biết điều đó thông qua cả hành động lẫn ngôn từ. Hãy nói với chúng rằng bạn yêu chúng. Hãy để chúng nghe được những từ ngữ kỳ diệu đó. Điều này cũng đúng với cả những đứa trẻ đã lớn – không bao giờ là quá muộn để nói bạn yêu con cả.

Những trẻ có mẹ thông minh lớn lên sẽ thành công

Những trẻ có mẹ thông minh lớn lên sẽ thành công
Lý do những đứa trẻ có mẹ thông minh lớn lên chắc chắn sẽ thành công vang dội

Người mẹ sở hữu gen thông minh mang trên nhiễm sắc thể X nhiều hơn là bố và nó sẽ được di truyền sang cho con.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, không phải là bố mà mẹ mới chính là người giữ vai trò quyết định trong việc con của họ sinh ra có thông minh hay không.

Những trẻ có mẹ thông minh lớn lên sẽ thành công



Con thừa hưởng trí thông minh từ mẹ


Theo đó người mẹ có nhiều khả năng di truyền gen thông minh cho con - vốn được mang trên nhiễm sắc thể X, do mẹ có 2 nhiễm sắc thể X trong khi đó người cha chỉ có 1.

Không những thế, nhà khoa học còn khám phá thêm rằng các gen quyết định khả năng nhận thức vốn được di truyền từ cha sang con có thể bị vô hiệu hóa tự động.

Có một loại gen mang tên là “gen có điều kiện” – được cho là chỉ có thể hoạt động khi chúng đến từ người mẹ hoặc người cha. Trong đó, gen thông minh thuộc nhóm "gen có điều kiện" đến từ người mẹ.

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm trên những con chuột biến đổi gen đã cho kết quả như sau: số chuột được bổ sung thêm gen từ mẹ sẽ phát triển não lớn hơn nhưng cơ thể lại nhỏ hơn. Ngược lại, những con chuột được bổ sung thêm gen từ bố thì có cơ thể lớn hơn nhưng não lại nhỏ hơn.

Các nhà nghiên cứu đã tiến hành xác định tế bào chỉ chứa gen của mẹ hoặc gen của bố trong 6 bộ phận khác nhau của não chuột điều khiển các chức năng nhận thức khác nhau, từ thói quen ăn uống cho đến ghi nhớ.

Các tế bào có gen của người cha tích lũy trong các bộ phận của hệ thống limbic - liên quan đến các chức năng như tình dục, ăn uống… Tuy nhiên các nhà nghiên cứu lại không tìm thấy bất kỳ tế bào chứa gen của người cha nào trên vỏ não - nơi tập trung phần lớn các chức năng liên quan đến nhận thức như lý luận, tư duy, ngôn ngữ và lập kế hoạch.

Mặc dù kết quả thí nghiệm đã chỉ ra như vậy, nhưng lo ngại rằng hiện tượng này ở người khác với chuột, các nhà khoa học ở Glasgow đã tiếp cận nhiều hơn để khám phá trí thông minh ở người. Và họ nhận ra rằng lý thuyết từ thí nghiệm với loài chuột đã đúng với thực tế loài người.

Suốt từ năm 1994, họ đã phỏng vấn 12.686 thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 14 đến 22 tuổi mỗi năm. Mặc dù có xét đến một vài yếu tố khác như giáo dục, chủng tộc, tình trạng kinh tế xã hội, nhưng nhóm nghiên cứu cuối cùng vẫn rút ra kết luận yếu tố quan trọng nhất giúp dự báo được trí thông minh của một người chính là chỉ số IQ của mẹ họ.

Môi trường sống ảnh hưởng lớn đến trí thông minh của trẻ


Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng chỉ rõ rằng, di truyền không phải là yếu tố duy nhất quyết định trí thông minh. Chỉ khoảng 40 – 60 % trí thông minh ước tính là do di truyền, phần còn lại là do tác động từ môi trường sống.

Đối với phần trí thông minh “phi di truyền” này, các bà mẹ lại một lần nữa được chứng minh là có vai trò rất quan trọng. Một vài nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ gắn bó mật thiết và tạo sự tin cậy giữa mẹ và con có ảnh hưởng sâu sắc đến trí tuệ của trẻ.

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Washington nhận thấy rằng một mối liên hệ đem lại cảm giác an toàn giữa mẹ và trẻ là điều cốt yếu cho sự phát triển của một số bộ phận của não.

Sau khi nghiên cứu một nhóm các bà mẹ tương tác cùng con cái của họ trong 7 năm, các nhà khoa học nhận thấy những đứa trẻ được hỗ trợ về cảm xúc và được thực hiện nhu cầu học hỏi có Hippocampus (một khu vực của bộ não liên quan đến trí nhớ, học tập và giải quyết căng thẳng) lớn hơn trung bình 10 % (năm 13 tuổi) so với những đứa trẻ phải sống xa mẹ.

Mối liên hệ mạnh mẽ với người mẹ được cho là tạo cho trẻ một cảm giác an toàn, cho phép trẻ khám phá thế giới xung quanh, có đủ sự tự tin để giải quyết vấn đề. Ngoài ra, những người mẹ ân cần, chu đáo, biết quan tâm có xu hướng giúp con giải quyết những khó khăn, từ đó giúp con phát huy những khả năng tiềm tàng của trẻ!

Tất nhiên, cũng không có lý do gì mà những ông bố không thể đóng vai trò nuôi dưỡng và phát huy khả năng trí tuệ của con cái như những bà mẹ. Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có một mảng gen khác xác định các đặc điểm như trực giác và cảm xúc – được kế thừa từ người cha cũng có thể là chìa khóa mở ra trí thông minh tiềm năng.

Do vậy, các ông bố đừng nên tuyệt vọng và nỗ lực hơn nữa trong việc nuôi dưỡng trí thông minh cho con.

13 Phương pháp chuẩn nuôi con thông minh

13 Phương pháp chuẩn nuôi con thông minh
Mẹo kích thích trí não này là những điều mẹ nên biết nếu muốn nuôi con thông minh.

Thông thường ở trẻ sơ sinh, khi các bé đạt được một mốc phát triển sớm hơn so với dự đoán thông thường của các chuyên gia như: biết ‘theo’ trước 2 tháng, biết quay đầu khi gọi trước 4 tháng, phát triển các kỹ năng cầm trước 5 tháng, biết bập bẹ nói trước 8 tháng.. thì được các nhà khoa học xác định là những trẻ thông minh. Nó cho thấy khả năng nhận thức tốt, tiếp thu nhanh và sự phát triển vượt trội của não bộ.

Một số trẻ đạt được các mốc đó là do khi sinh ra đã tự nhiên có não bộ phát triển hơn người. Tuy nhiên, đã phần những đứa trẻ được như vậy bởi bố mẹ chúng đã có phương pháp giáo dục sớm tích cực và kiên nhẫn.

13 Phương pháp chuẩn nuôi con thông minh


Trẻ nhỏ có thể mới sinh ra chưa được thừa hưởng gen thông minh di truyền từ bố mẹ. Tuy nhiên, cha mẹ nào cũng muốn con nếu không ngay bây giờ thì sau này cũng phải thông minh học giỏi. Vậy làm cách nào để bé được phát triễn não bộ sớm nhất có thể? Mẹ nên dành thời gian để sử dụng những phương pháp sau:

1. Nói ra tất cả những gì mẹ thấy và làm với bé


Khi ở nhà, mẹ có thể vừa thay bỉm, vừa quấy bột cho con và vừa mô tả cho bé mình đang làm gì. Lúc ra đường, mẹ có thể chỉ cho bé cái cây, con chim, đếm các xe hơi trên đường. Có thể ban đầu, mẹ sẽ thấy việc mình đang làm khá vô ích vì trẻ không có phản ứng gì. Tuy nhiên bé thực sự đang tiếp thu và học dần qua những lời mẹ nói. Khả năng nhận thức của bé với môi trường xung quanh và lời nói của mẹ sẽ được não bộ ghi lại trong suốt quá trình và bé chắc chắn sẽ tiến bộ vượt bậc trước khi mẹ kịp nhận ra.

2. Đọc sách cho bé ngay từ ngày đầu


Mọi người thường cười khi thấy một bà mẹ đọc sách cho con ngay từ tháng thứ 6, thứ 7? Vậy là mọi người sai. Ngay cả khi trẻ chưa biết gì, chúng cũng đã biết được phần còn lại của cuốn sách thì như thế nào. Bằng chứng là trẻ luôn lật lật các trang sách về đến trang cuối cùng. Chúng cũng hiểu được nhiều điều từ nội dung của những cuốn sách dựa trên những gì mẹ đọc và giải thích cho chúng nghe hàng ngày. Trẻ nhỏ vài tháng tuổi cũng đã có cuốn sách yêu thích của mình. Trong một ngăn tủ đầy sách, chúng luôn có xu hướng chỉ lôi ra và muốn mẹ đọc cho một quyển thích nhất.

3. Sử dụng các tấm thẻ học


Mẹ có thể tự làm ra chúng. Chọn những mảnh bìa cứng, cắt vuông vức tầm một quân bài. Vẽ một mặt là chữ cái hoặc số, mặt còn lại là hình ảnh. Cho con chơi với những tấm thẻ này hàng ngày thực sự có tác dụng ghi nhớ và kích thích não trẻ.

4. Luôn để con thấy những việc mẹ làm, và làm thật chậm rãi


Khi mẹ đánh răng, thay đồ, dọn dẹp nhà cửa…hãy để trẻ quan sát và nếu có thể, nên cho bé thử làm cùng. Mặc dù như vậy sẽ khiến mẹ bị chậm đi rất nhiều và tốn kha khá thời gian. Tuy nhiên, trẻ sẽ học đơn giản hơn và nhanh hơn.

5. Tránh dùng Tivi, Ipad hay thậm chí cả những chương trình dành cho thiếu nhi, phần mềm dành cho trẻ em…để làm thay mẹ việc trông nom con


Một số cha mẹ đôi khi quá mệt mỏi, bận rộn và quyết định cho con ‘dính’ lấy cái Tivi để bản thân có thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, không nên lạm dụng. Xem nhiều tivi sẽ khiến sẽ chậm nói, thụ động và không muốn chú ý gì tới xung quanh

6. Dạy con cách lựa chọn và cho bé quyền lựa chọn


Đơn giản là như thế này: Mẹ có thể cầm hai đồ vật với màu sắc khác nhau, nói cho trẻ và hỏi xem con muốn màu nào. Vàng hay xanh. Nếu bé cầm một món đồ. Hãy lấy lại và lặp lại câu hỏi. Lâu dần, trẻ sẽ ghi nhớ được màu sắc cũng như tính chất, tên gọi của món đồ

7. Để cho người khác bế em bé


Đừng ‘kibo’ con mình. Miễn người đối diện đang sạch sẽ, có thể tin tưởng được và biết bế em bé, hãy cho họ bế con mình một lúc. Trẻ em không có bất kỳ khái niệm nào về việc liệu một người nào đó béo hay gầy, họ xinh hay xấu, vui vẻ hay buồn chán. Cho phép mọi người bế con bạn và bé sẽ tự tìm hiểu về các đặc điểm của từng cá thể khác nhau. Làm quen với đám đông cũng sẽ giúp trẻ phát triển kỹ năng xã hội.

8. Cho con soi gương


Cho phép bé được nhìn bản thân mình trong gương và tự khám phá về hình dạng cơ thể mình. Có thể ban đầu, bé sẽ không nhận ra người trong gương chính là mình. Tuy nhiên, sau một thời gian tiếp xúc, não trẻ sẽ có sự ghi nhận và tự động liên kết để hình thành khái niệm vầ chính mình trong gương. Khi nào bé biết người trong gương chính là bé? Hãy bôi một mẩu son lên mũi con rồi cho bé soi gương. Nếu bé giờ tay sờ vào vết son trên mặt mình tức là bé đã biết. Nếu bé giơ tay sờ vào vết son trên gương, mẹ có thể thử lại vào một dịp khác.

9. Dạy con học thêm 1-2 ngôn ngữ mới


Đừng nghĩ rằng trẻ nói tiếng Việt còn chưa sõi thì sao nói được tiếng Tây tiếng Tàu. Thực tế, theo các nhà khoa học, độ tuổi 3-5 tuổi là thời gian thích hợp để giới thiệu với bé thêm một ngoại ngữ nữa. Học 2,3 thứ tiếng vào thời điểm này không hề khiến trẻ bị nhầm lẫn như nhiều mẹ tưởng.

10. Để trẻ chạm vào mọi thứ


Tất nhiên, có một số thứ quá nguy hiểm ta không thể cho con chạm vào như lửa hay dao. Vậy nhưng, trừ bỏ những thứ đó, cha mẹ đừng vội hốt hoảng hay ngăn cấm khi thấy con thò tay bốc nắm cát ven đường, cầm nắm cơm, miếng thịt hay sờ tay vào những thứ bụi bặm. Hãy để con được thoải mái cảm nhận kết cấu, hình dạng của các đồ vật trong tự nhiên. Đây là cách bé làm để nhận biết về thế giới xung quanh mình. Chỉ đảm bảo bé đừng cho chúng vào miệng là được.

11. Phải luôn tươi cười


Kể cả mẹ đã có một ngày tệ hại, tuyệt đối đừng đổ chúng lên đầu trẻ và phải luôn vui vẻ với con. Trẻ sơ sinh cảm nhận rất rõ trạng thái cảm xúc của bố mẹ và từ đó chúng cũng bị ảnh hưởng tâm trang theo. Nếu mẹ đang có tâm trạng xấu, đau khổ, buồn bã hay giận dữ, em bé cũng sẽ trở tnên đau khổ. Luôn luôn mỉm cười và làm cho em bé cảm thấy hạnh phúc. Trẻ hạnh phúc hơn là trẻ thông minh hơn.

12. Làm các khuôn mặt hài hước, các hành động ngớ ngẩn, nhiều giọng nói khác nhau và biến chuyển nói thật linh hoạt với trẻ


Trẻ con rất thích điều này. Hầu hết chúng đều tỏ ra cực kì phấn khích và hồ hơi với những trò trêu đùa của mẹ. Tuy nhiên, không chỉ đơn gian là chơi. Những thay đổi ‘nhanh xoành xoạch’ này cũng sẽ giúp trẻ nhận thức được thực tế có hàng trăm trạng thái có thể được thể hiện chỉ qua một gương mặt, một giọng nói.

13. Cố gắng để trẻ bú mẹ càng lâu càng tốt


Các bác sĩ nói rằng mẹ có thể cai sữa cho con khi bé đạt mốc 1 năm tuổi. Tuy nhiên, hiện có hàng trăm nghiên cứu chứng minh sữa mẹ cung cấp rất nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển tối ưu của trẻ nhỏ. Cho con bú lâu có thể rất rắc rối và mệt mỏi nhưng lại có giá trị lớn cho sự phát triển não bộ của bé.

Những cách nói để bé nghe lời răm rắp

Những cách nói để bé nghe lời răm rắp
Một trong những cách dạy con ngoan là cha mẹ cần biết nói chuyện với bé. Những cách dưới đây sẽ giúp bé nghe lời răm rắp mà bạn không cần phải mất công quát mắng.

Cha mẹ nên biết rằng cách mình giao tiếp với con cũng chính là cách bé dùng để giao tiếp với người khác. Dưới đây là một số lời khuyên giúp bạn dạy bé nghe lời.

Những cách nói để bé nghe lời răm rắp



1. Hiểu tâm lý con là cách để bé nghe lời


Đe dọa và giận dữ từ mẹ chỉ đẩy bé vào thế phòng thủ. Vì vậy khi muốn con làm một việc gì đó, thay vì hét lên: "Con phải dọn gọn chỗ đồ chơi này vào ngay cho mẹ", thì hay nói: "Mẹ cần con dọn dẹp hết đồ chơi con vừa bày ra. Mẹ bận lắm, mẹ còn rất nhiều việc khác phải làm".

Một lời khuyên hữu ích nữa là cha mẹ đừng bao giờ đặt ra những câu hỏi mà bé có thể trả lời bằng "không", ví dụ: "Con có nhặt quyển sách lên không?", mà hãy nói: "Con nhặt quyển sách lên giúp mẹ nhé".

2. Quy định những thói quen


Thay vì cứ đến bữa bạn lại phải hò hét ầm nhà để gọi con ngồi vào bàn ăn hay mỗi tối trước khi đi ngủ bạn phải dùng đủ mọi cách từ nịnh nọt đến dọa nạt để con đi đánh răng thì hãy tạo ra những thói quen. Và một cách đơn giản để những thói quen ấy trở thành thói quen thật sự thì mẹ hãy cùng bé đọc to những việc cần làm, ví dụ: "Phải rửa tay trước khi ăn", "Nên đánh răng 2 lần mỗi ngày", "Khi ăn phải ngồi ngay ngắn trên ghế"...

3. Hãy cho bé sự lựa chọn


Cuối tuần, bé rất thích đi chơi công viên nhưng bạn lại không thể đưa con đi. Thay vì cứ khăng khăng "Con không được đi công viên" thì hoặc là giải thích lý do hôm nay con không thể đi được, hoặc là đưa cho bé sự chọn lựa: "Con không thể đi công viên nhưng con có thể được sang nhà bạn Bin chơi hoặc đọc cuốn truyện tranh mà con yêu thích".

4. Kết thúc tranh cãi


Khi bé nhà bạn bướng bỉnh, cứ khăng khăng không muốn làm theo ý mẹ và đưa ra những lý lẽ của riêng mình thì bạn hãy kết thúc tranh cãi bằng cách nói kiên định: "Mẹ sẽ không thay đổi quyết định của mình đâu". Đến nước này, bé nghe lời mẹ tuy hơi có chút ấm ức. Khi mọi cảm xúc được lắng xuống, mẹ hãy lựa thời điểm để giải thích cho bé hiểu vì sao mẹ làm thế.

5. Những kiểu nói dễ được bé chấp nhận


"Khi nào... thì": “Khi nào con đánh răng xong thì mẹ sẽ đọc truyện cổ tích cho con” hoặc “Khi nào con vẽ xong thì mẹ sẽ cho con xem hoạt hình”. Từ “khi nào” ngụ ý đó là công việc bé cần hoàn thành và mang nghĩa tích cực hơn so với khi dùng từ “nếu”.

"Khi con... mẹ cảm thấy... bởi vì...": Chẳng hạn: “Khi con chạy lung tung trong siêu thị, mẹ cảm thấy lo lắng bởi vì con có thể bị lạc”.

Thông báo trước: Thay vì đột ngột bắt con phải dừng chơi gì đó, hãy thử nói: “Sắp đến giờ về rồi. Con chuẩn bị bye-bye các bạn nhé”.

Hãy gọi tên bé: Khi đề nghị bé, bạn hãy gọi tên con; chẳng hạn: “Nhím, lấy giúp mẹ quyển sách”.

6. Nguyên tắc từng câu một


Đừng yêu cầu bé làm quá nhiều việc cùng một lúc vì mẹ càng dông dài, bé càng có xu hướng giả điếc. Nói quá nhiều là sai lầm phổ biến của cha mẹ khi đối thoại với con và muốn bé nghe lời.

Để bé chắc chắn hơn, cha mẹ nên để bé nhắc lại yêu cầu của mình. Nếu bé không nhắc được tức là yêu cầu của mẹ quá dài và quá phức tạp.

7. Bắt đầu "chỉ thị" của bạn với "mẹ muốn"


Thay vì "Bỏ con dao xuống", hãy nói "Mẹ muốn con bỏ dao xuống". Thay vì: "Hãy cho Sam mượn đồ chơi", bạn nói: "Mẹ muốn con cho Sam mượn đồ chơi". Điều này hợp với tâm lý phát triển của bé: muốn làm mẹ vui nhưng ghét bị ra lệnh.

8. Hướng dẫn bé cách giải quyết


Thay vì: "Đừng để bóng giữa nhà", bạn có thể thử: "Sam, con tìm chỗ cất quả bóng này cho gọn". Để bé tìm giải pháp cho một vấn đề thì tốt hơn vì nó là bài học tư duy lâu dài cho bé.

9. Nói đi – nói lại


Các bé tuổi mẫu giáo cần được nhắc nhở hàng nghìn lần cho cùng một việc. Bé dưới 2 tuổi gặp khó khăn khi ghi nhớ yêu cầu của mẹ. Hầu hết những bé từ 3 tuổi đều tiếp thu tốt những gì bạn đề nghị nhưng bạn vẫn cần nhắc nhở bé.

10. Phản ứng đối lập


Nếu bé nhà bạn cáu kỉnh, càng hét to lên thì bạn càng cần phải trả lời nhẹ nhàng hơn. Đừng bị chi phối bởi cảm xúc tiêu cực của con. Khi tâm trạng của bé không được tốt, bạn có thể nhẹ nhàng: "Mẹ hiểu..." hoặc "Mẹ giúp được gì cho con?". Một thái độ mềm mỏng của mẹ sẽ làm bé dịu cơn nóng nảy và biết nghe lời mẹ hơn.

7 Cách nuôi dạy làm con hư nhanh nhất

7 Cách nuôi dạy làm con hư nhanh nhất
Trẻ con lúc mới sinh ra chưa biết đâu là mặt tốt, đâu là mặt xấu. Trong mắt trẻ, mọi thứ luôn là màu hồng tươi đẹp. Trẻ cần học hỏi, sự dạy bảo của mọi người xung quanh, của ba mẹ để thích nghi với điều kiện sống mà tồn tại.

7 Cách nuôi dạy làm con hư nhanh nhất


Tuy nhiên, tiêu cực phát sinh từ người lớn khiến cho những đứa trẻ “gần mực thì đen” bị vấy bẩn theo. Dưới đây là những cách dạy con khiến con ngày càng hư:

1. Đánh con


Bạn đang phải chịu sức ép từ công việc, về tới nhà, thấy con mình đang bày đồ chơi và hò hét ầm ĩ. Bạn rất cáu, thậm chí còn quát nạt và đánh chúng.

Bạn nghĩ rằng điều đó chẳng hề ảnh hưởng gì tới trẻ. Tuy nhiên, câu nói và thái độ của bạn lúc đó khiến đứa trẻ hiểu rằng nó không được tôn trọng. Đó là cách nuôi dạy con phổ biến mà cha mẹ không nghĩ rằng nó khiến trẻ trở nên hư.

Trẻ sẽ cảm thấy sợ hãi và nếu điều đó kéo dài thì lớn lên, rất có có thể trẻ sẽ có xu hướng bạo lực, thích bắt người khác phải làm theo ý của mình. Bởi vậy, hãy để ý trong cách nói chuyện với con bởi bạn chính là tấm gương cho con.

2. Chửi thề


Bạn đang bực mình hay giận dỗi chồng vì 1 lí do nào đấy. Bạn không thể kìm nén và thể hiện nó ra ngoài bằng những lời lẽ không hay trước mặt bọn trẻ. Trẻ sẽ được chứng kiến thái độ, giọng nói của bạn. Chúng sẽ nhớ mãi hình ảnh không hay này. Chưa kể bạn có thể phát ngôn ra những câu chửi thề và ngôn ngữ "người lớn". Khi đó trẻ sẽ bắt chước rất nhanh, chúng sẽ nhớ và có suy nghĩ về sự đòi hỏi trong cuộc sống.

Do đó hãy tránh những câu chửi thề hoặc ngôn ngữ “người lớn” trước mặt trẻ. Thay vào đó, bạn có thể bình tĩnh và nói bằng thái độ dịu dàng, mềm mỏng hơn. Trẻ sẽ học được cách lắng nghe và chia sẻ cảm xúc từ bố mẹ của chúng.

3. Nuông chiều con


Cha mẹ nào cũng thường có tâm lí, muốn cho con bằng bạn bằng bè nên sẵn sàng đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ. Cách làm này khiến chúng có thói ỷ lại và sẽ luôn nghĩ rằng, mình là vị trí số 1, chúng sẽ chỉ biết nhận chứ không hề biết chia sẻ. Hãy yêu con một cách đúng đắn và tuyệt đối không chiều trẻ, không để trẻ 'muốn gì được nấy'.

4. Gây gổ đánh nhau


Nếu bạn ra đường,. chẳng may có xô xát hay va chạm với ai đó, tuyệt đối không nên hành xử theo kiểu giang hồ, bởi hành động đó sẽ khiến trẻ nghĩ rằng chiến đấu và gây gổ là cách giải quyết mọi việc. Rất có thể sau ngày hôm đó, bạn sẽ thấy trẻ thường xuyên gây gổ và hiếu thắng với bạn bè.

5. Cấm đoán vô lí


Con bạn tranh giành đồ chơi với đứa trẻ hàng xóm và xảy ra xô xát. Bạn thấy vậy liền cấm con mình không được chơi với đứa trẻ đó nữa chứ không hề giải thích rằng con không nên làm vậy.

Cách làm của bạn khiến đứa trẻ không phân biệt được sai trái và luôn có tâm lí muốn trả thù.

6. Những lời đe dọa vô nghĩa


Khi con đánh, cãi nhau...không ít phụ huynh khác thường nghiêm mặt, dọa nạt: "Hãy thôi đi, nếu không mẹ sẽ đánh đòn cả hai đấy!" nhưng nói xong để đó và chẳng có hình phạt nào được thực hiện.

Nói những câu mà bạn không chủ ý hoặc những lời đe dọa chỉ dùng để dọa nạt trẻ chứ không bao giờ thực hiện là sai lầm hết sức 'ngớ ngẩn'. Hành động này sẽ không thể ngăn lại những trò quậy phá của trẻ.

7. Thất hứa


Trẻ con rất nhạy cảm, người lớn nếu đã hứa với trẻ 1 điều gì thì nên bằng mọi cách để thực hiện nó, tuyệt đối không nên thất hứa với trẻ bởi nếu thất hứa dù chỉ 1 lần, trẻ sẽ mất niềm tin. Từ đó những lời dạy bảo của người lớn hoàn toàn vô tác dụng đối với trẻ.

Cách dạy con thông minh của người Nhật

Cách dạy con thông minh của người Nhật
Trẻ con Nhật chăm chỉ học tập, khả năng quyết đoán cao,... Chúng ta cùng tham khảo và khám phá những nét đặc trưng trong cách dạy con của cha mẹ Nhật.

Cách dạy con thông minh của người Nhật



1. Chú trọng chuyện cổ tích


Cũng như các bậc cha mẹ khác thường kể cho bé nghe những câu chuyện cổ tích và thần tiên. Tuy nhiên, người Nhật tiến thêm một bước nữa khi họ tin rằng chính thế giới thần thoại cùng những điều lạ kỳ và không tưởng ấy chính là chất liệu và niềm cảm hứng cho sự sáng tạo vô biên của đứa trẻ sau này. Hãy thử nhìn vào cuộc sống thường ngày và ta sẽ thấy: trong truyện có thảm thần và ngoài đời chúng ta có máy bay, trong truyện chỉ cần phẩy tay là cửa mở và ngoài đời chúng ta có hệ thống cửa cảm biến,...

2. Không quy chụp, áp đặt


Đặc biệt, cha mẹ Nhật ít khi quy kết con trẻ như “Con thật lười biếng” hoặc “Sao con lì lợm thế”, bởi họ hiểu tâm lý của trẻ con “Khi bạn mắng con bạn là đồ con lợn 10 lần, chúng sẽ kêu ụt ịt vào lần thứ 11”. Khi dùng những lời lẽ tiêu cực và quy chụp để mắng dạy con, trẻ con sẽ bị giáo dục đúng theo lối bị phủ nhận đó.

Khen con, khen hành vi cụ thể: Nếu chỉ khen “Con tôi giỏi quá” thì sẽ biến trẻ thành tự phụ. Không chỉ là khen trẻ mà cha mẹ Nhật thường khen hành vi mà trẻ đã làm như “Con mẹ tự xúc cơm thật cừ” hay “Ai mà tự thay quần áo giỏi thế nhỉ!”. Khi trẻ được khen về một hành động cụ thể nào đó, chúng sẽ cố gắng làm tốt việc đó ở những lần kế tiếp để lại được cha mẹ hài lòng và khen ngợi.

Cha mẹ Nhật không ngại khen con nhưng họ khen rất cụ thể như “Con đọc chữ này đúng và giỏi quá!”

3. Hầu như không cho con xem TV


Ngoài việc xem TV tốn thời gian và có thể khiến trẻ bị nghiện, cha mẹ Nhật còn ý thức rất rõ việc nếu cho con xem tivi quá sớm và quá nhiều thì cấu trúc của đại não sẽ bị phá vỡ.

Từ tivi phát ra dòng âm cực sản sinh ra từ điện áp 20,000 volts, gây ảnh hưởng không tốt đến thùy não trước (phần tạo ra năng lực suy nghĩ) của con người.

Các nhà khoa học Nhật Bản cũng cảnh báo rằng sự tích tụ này trong vài chục năm sau sẽ có thể gây ra bệnh máu trắng cũng như làm tăng chiều hướng của hiện tượng tự kỷ.

“Tắt TV, Bật ý tưởng” là châm ngôn truyền miệng của phụ huynh Nhật.

4. Dạy chữ từ sớm


Theo các công trình nghiên cứu của Nhật, việc dạy chữ có thể làm thay đổi chức năng, và dẫn đến cấu tạo não thay đổi theo. Hiện tượng này, trẻ càng nhỏ càng dễ. Khi trẻ nhỏ nhớ chữ, sẽ có được tốt chất cao phi thường.

Các bậc cha mẹ ở Nhật quán triệt dạy chữ cho con ngay từ rất sớm do bởi khi mới sinh ra. Trẻ chỉ là một động vật nhỏ, nhưng khi hệ tín hiệu ngôn ngữ và học chữ bắt đầu hoạt động, trẻ trở thành con của loài người. Họ hiểu rằng để hệ tín hiệu ngôn ngữ này hoạt động tốt, trẻ càng học gần với thời điểm mới sinh ra càng có hiệu quả cao.

Theo các công trình nghiên cứu của Nhật, việc dạy chữ có thể làm thay đổi chức năng, và dẫn đến cấu tạo não thay đổi theo.
5. Kiên nhẫn lặp đi lặp lại

Khác với nhiều người có thể bực mình khi trẻ thơ thường hỏi đi hỏi lại một điều ngô nghê, cha mẹ Nhật không ngại giải thích nhiều lần cho con họ ở một vấn đề. Theo họ, để đứa trẻ có thể thành thạo 1 việc thì phải cần ít nhất là 3 tháng.

Chẳng hạn, khi trẻ đã nhớ được chữ “a i u e o” thì phải mất ít nhất 3 tháng trẻ mới có thể đọc được chúng thành thạo.

6. Luyện trí nhớ


Không phải ngẫu nhiên mà Nhật Bản có rất nhiều trò chơi trí tuệ phục vụ cho việc luyện trí nhớ cho cả trẻ nhỏ và người lớn. Người Nhật quan niệm, “Người thông minh là người nhớ nhiều hơn người khác và biết cách áp dụng những điều ghi nhớ đó hợp lý”. Do đó theo họ, trí thông minh là thứ có thể luyện tập và có được chứ không phải thuộc về khả năng bẩm sinh.

Ngay từ khi còn nhỏ, trẻ em Nhật đã được tiếp xúc với các trò chơi trí tuệ luyện trí nhớ

7. Vận động đầy đủ


Không chỉ tập trung phát triển trí tuệ, các cha mẹ Nhật cũng rất chú trọng việc rèn luyện thể chất. Ngay từ khi bé chào đời, cha mẹ đã lưu ý giáo dục về tất cả các mặt sức khỏe, vận động, đạo lý, kỷ luật, tình cảm.

Đối với trẻ lên 2, cha mẹ đã cho trẻ đi bộ đều đặn hàng ngày và họ chia nhỏ khoảng cách tập luyện thành những đoạn ngắn 10m, 20m mỗi ngày.

“Một trí tuệ minh mẫn trong cơ thể cường tráng”, cha mẹ Nhật hiểu rõ điều này.

8. Thói quen tra cứu, tìm tòi


Cha mẹ đã biết hướng dẫn con mình sử dụng loại từ điển dễ tra cứu dành cho trẻ em. Trẻ dùng từ điển đó để tra nghĩa của từ, hay cách viết đúng chữ Hán. Chẳng hạn, khi biết địa chỉ rồi nhưng được người khác đưa lên xe dẫn đi thì chúng ta cảm thấy rất khó nhớ đường. Nhưng nếu tự dùng bản đồ, rồi vừa đi vừa hỏi đường thì chúng ta sẽ nhớ rất lâu.

Cũng tương tự như thế, trẻ con sẽ dễ tiếp nhận kiến thức nếu chúng tự tìm, mất công để tra cứu hơn là được cha mẹ dạy cho một cách thụ động.

Ngay cả đối với những trẻ Nhật khó dạy theo cách đơn điệu, thì bằng cách này chúng cũng có thể học được một cách chính xác mà không hề cảm thấy nhàm chán.

Với những phương pháp dạy con tinh tế như thế, ắt hẳn người Nhật cũng sẽ giúp chúng ta có thêm nhiều điều bổ ích để áp dụng cho chính gia đình của mình.